صدیقه بهزادپور | استان بوشهر، به‌ویژه شهرهایی مانند عسلویه، به‌عنوان مراکز مهم نفت و گاز و پتروشیمی، نیازمند تقویت پدافند غیرعامل است. برگزاری مانور شیمیایی عسلویه که چندی پیش نیز برگزار ش

بوشهری ها /صدیقه بهزادپور | استان بوشهر، به‌ویژه شهرهایی مانند عسلویه، به‌عنوان مراکز مهم نفت و گاز و پتروشیمی، نیازمند تقویت پدافند غیرعامل است. برگزاری مانور شیمیایی عسلویه که چندی پیش نیز برگزار شد در همین راستا صورت گرفت تا از خسارات ناشی از حملات احتمالی آمریکا یا دیگر دشمنان بکاهد. هرچند این منطقه به خوبی توانست از آزمون دفاع از خود در حملات اسرائیل علیه ایران در جنگ دوازده روز نیز موفق و سربلند بیرون آید وحتی بسیار زودتر از آنچه که انتظار می رفت، واحدهای آسیب دیده را به مدار تولید برساند. اما آنچه که کارشناسان بر آن تاکید دارند شناسایی روزنهای نفوذ و اخلال در این راستاست تا بتوان همچنان، از میزان خسارات احتمالی کاسته شود.

مانوری از جنس اطمینان

به گزارش «رویداد پارس»، همزمان با تشدید احتمال حمله آمریکا علیه ایران، برگزاری مانورهای شیمیایی در عسلویه، به‌عنوان یک اقدام پیشگیرانه، رویکردی است که مورد تایید کارشناسان اهل فن قرار گرفته است، چرا که این مانورها به شناسایی نقاط ضعف و خلاءهای موجود در سیستم‌های پدافند غیرعامل کمک کرده و به مسئولان این امکان را می‌دهد تا تدابیر لازم را برای رفع آن‌ها اتخاذ کنند. فرماندار عسلویه نیز در این راستا ضمن اهمیت برگزاری چنین رویدادهایی و اهمیت پدافند غیرعامل در منطبقه، به این نکته اشاره کرده است که پس از برگزاری این مانورها، خلاءهایی شناسایی شده و اقدامات لازم برای تقویت زیرساخت‌ها و بهبود وضعیت پدافند غیرعامل انجام شده است. به گفته کارشناسان؛  تقویت پدافند غیرعامل در بوشهر نه تنها به حفاظت از تأسیسات حیاتی کمک می‌کند، بلکه امنیت و آرامش ساکنان این مناطق را نیز تضمین می‌نماید. این اقدامات می‌تواند به‌عنوان یک الگو برای سایر مناطق حساس کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد. 

اهمیت ژئوپلیتیکی بوشهر در حوزه پدافند غیرعامل

با توجه به موقعیت ژئوپلتیک بوشهر، این استان بیش از هر زمان دیگری در کانون توجهات امنیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی قرار گرفته است؛ استانی که به ‌واسطه میزبانی از بخش قابل‌توجهی از زیرساخت‌های نفت، گاز و پتروشیمی کشور، به‌ویژه در مناطق حساسی چون عسلویه و کنگان، نقشی کلیدی در تأمین انرژی ملی ایفا می‌کند و در عین حال، به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود در حاشیه خلیج فارس، همواره در محاسبات راهبردی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای جای داشته است.

از این رو، همزمان با تشدید گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال درگیری نظامی مستقیم یا غیرمستقیم میان ایران و ایالات متحده، تحلیلگران امنیتی معتقدند که تمرکز هرگونه سناریوی تهاجمی احتمالی، بیش از آنکه معطوف به مراکز جمعیتی باشد، بر زیرساخت‌های حیاتی، اقتصادی و انرژی‌محور کشور قرار خواهد گرفت. در این میان، استان بوشهر به‌عنوان یکی از شریان‌های اصلی تولید و صادرات انرژی ایران، به‌طور طبیعی در زمره اهداف بالقوه چنین سناریوهایی قرار می‌گیرد؛ موضوعی که ضرورت بازنگری جدی در سطح آمادگی، تاب‌آوری و پدافند غیرعامل این استان را دوچندان کرده است.

افزایش تهدیدات ترکیبی منطقه

برگزاری یک رزمایش پدافند غیرعامل در شهرستان عسلویه با محوریت مقابله با تهدیدات ترکیبی در روزهای اخیر، از جمله حملات شیمیایی و سناریوهای اخلال در زیرساخت‌های حیاتی، بازتاب گسترده‌ای در محافل رسانه‌ای و کارشناسی داشته است. این رزمایش که به گفته مسئولان محلی با هدف ارزیابی میزان آمادگی دستگاه‌ها، شرکت‌های صنعتی و نیروهای امدادی برگزار شد، حکایت از این می کند که، نگاه امنیتی به عسلویه و مناطق پیرامونی آن وارد مرحله‌ای عملیاتی‌تر شده است. در این راستا، فرماندار عسلویه در اظهاراتی پس از این رزمایش، با اشاره به شناسایی برخی خلأها و ضعف‌های زیرساختی، از آغاز فرآیند تقویت رسمی پدافند غیرعامل در سطح شهرستان خبر داد؛ اظهاراتی که از دید ناظران، حاکی از درک واقع‌بینانه‌تری نسبت به تهدیدات نوین و ترکیبی علیه زیرساخت‌های انرژی کشور است. تهدیداتی که دیگر فقط به حمله نظامی کلاسیک محدود نمی‌شوند، بلکه طیفی از اقدامات سایبری، خرابکاری صنعتی، حملات دقیق به نقاط حساس و حتی سناریوهای شیمیایی و زیستی را در بر می‌گیرند. قطعاً اهمیت استان بوشهر در این بین، تنها به تمرکز شرکت‌ها و تأسیسات عظیم پتروشیمی و گازی محدود نمی‌شود، بلکه استقرار نیروگاه اتمی بوشهر به‌عنوان نخستین نیروگاه هسته‌ای کشور، وزن امنیتی این استان را به‌مراتب افزایش داده و آن را به یکی از حساس‌ترین نقاط راهبردی ایران تبدیل کرده است. از این نظر، هرگونه اختلال در امنیت یا عملکرد این زیرساخت‌ها، نه ‌تنها پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای خواهد داشت، بلکه می‌تواند آثار سیاسی، روانی و حتی بین‌المللی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد.

موفقیت بوشهر در آزمون در جریان جنگ ۱۲ روزه

تجربه حملات محدود اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه،  هرچند خساراتی را به برخی نقاط وارد کرد، اما در عین حال نشان داد که بخش قابل‌توجهی از زیرساخت‌های حیاتی کشور در بوشهر که از آن به عنوان قلب انرژی کشور یاد می شود، از سطحی از تاب‌آوری برخوردارند که امکان بازسازی و بازگشت سریع به چرخه تولید را فراهم می‌کند. بازگشت برخی واحدهای آسیب‌دیده به مدار تولید در زمانی کوتاه‌تر از پیش‌بینی‌های اولیه، از دید بسیاری از کارشناسان، نشانه‌ای از تجربه‌اندوزی و ظرفیت فنی داخلی در مدیریت بحران بود. با این وجود، همین تجربه نیز به‌وضوح نشان داد که اتکا به ترمیم پس از بحران، به‌تنهایی راهبردی کافی نیست و پیشگیری، توزیع ریسک و افزایش عمق دفاعی زیرساخت‌ها باید در اولویت قرار گیرد.

ضرورت کاهش ریسکها

این گزارش همچنین حاکی است، کارشناسان حوزه انرژی و امنیت تأکید می‌کنند که تقویت پدافند غیرعامل در استان بوشهر باید فراتر از برگزاری رزمایش‌های مقطعی تعریف شود، چراکه پراکندگی هوشمند تأسیسات حساس، افزایش حفاظت فیزیکی و الکترونیکی، به‌روزرسانی سامانه‌های هشدار سریع، آموزش مستمر نیروی انسانی و ایجاد سناریوهای جایگزین برای تداوم تولید در شرایط بحران، از جمله اقداماتی است که می‌تواند آسیب‌پذیری این استان را به‌طور معناداری کاهش دهد. به گواه کارشناسان در این حوزه،  به نظر می‌رسد استان بوشهر در مقطع حساسی از تاریخ معاصر خود قرار گرفته است؛ مقطعی که در آن، هم ظرفیت‌های عظیم انرژی و اقتصادی این استان می‌تواند پشتوانه‌ای برای ثبات ملی باشد و هم در صورت غفلت، به نقطه‌ای آسیب‌پذیر در معادلات منطقه‌ای تبدیل شود. تجربه‌های گذشته نشان داده که ایران توانایی عبور از بحران‌ها و بازسازی سریع زیرساخت‌ها را دارد، اما واقعیت‌های جدید ژئوپلیتیکی ایجاب می‌کند که نگاه به امنیت انرژی و زیرساخت، پیش دستانه‌تر، عمیق‌تر و مبتنی بر سناریوهای پیچیده‌تر باشد. بر این اساس، در چنین شرایطی، تقویت همه‌جانبه پدافند غیرعامل در استان بوشهر نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی است؛ ضرورتی که تحقق آن می‌تواند تضمین‌کننده تداوم تولید انرژی کشور، کاهش ریسک‌های ملی و افزایش قدرت چانه‌زنی ایران در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی باشد.