در حالی که در نشست‌های رسمی، مسئولان از «ثبات بازار روغن» در بوشهر می‌گویند، اما در پسِ ویترین سوپرمارکت‌های محلات بوشهر، ماجرا رنگ و بوی دیگری دارد.

بوشهری ها / در حالی که در نشست‌های رسمی، مسئولان از «ثبات بازار روغن» در بوشهر می‌گویند، اما در پسِ ویترین سوپرمارکت‌های محلات بوشهر، ماجرا رنگ و بوی دیگری دارد. فروش شرطی کالاها – یا همان گره زدنِ روغن به تن‌ماهی و رب – دوباره به بازار استان بازگشته است؛ معضلی که به گفته خرده‌فروشانِ بوشهری، نه تنها سرمایه‌شان را قفل کرده، بلکه بارِ تورمی آن مستقیماً بر دوشِ سفره مردم استان سنگینی می‌کند.

حکایتِ قفسه‌هایی که با اجبار پُر می‌شوند

ساعت ۱۰ صبح است؛ شرجی بوشهر به اوج خود رسیده و رفت‌وآمد در خیابان‌های منتهی به مرکز شهر کند شده است. در یکی از سوپرمارکت‌های باسابقه در محله «بهمنی»، صاحب مغازه با کلافگی بسته‌های روغن را در قفسه می‌چیند. او می‌گوید: «مشتری روغن می‌خواهد، اما پخش‌کننده روغن نمی‌دهد مگر اینکه در کنارش، چند کارتن تن‌ماهی یا ربِ کم‌فروش را هم بخرم.»

این داستان در نقاط دیگر شهر، از «سنگی» گرفته تا «خیابان امام»، تکرار می‌شود. خرده‌فروشان می‌گویند وقتی مجبور می‌شوند کالای کم‌طرفدار را به اجبار در کنار کالای پرتقاضایی مثل روغن بخرند، سرمایه‌شان در مغازه «قفل» می‌شود. یکی از فروشندگان در بازار مرکزی بوشهر می‌گوید: «اینجا شهر گرم است و جنس باید زود گردش پیدا کند؛ اما وقتی اجباراً تن‌ماهیِ غیرضروری روی دستم می‌ماند، عملاً سرمایه‌ام در این گرما خاک می‌خورد.»

روغن ۳۵۰ تا ۸۳۰ هزار تومانی؛ دردسرِ جدیدِ جیبِ بوشهری‌ها

مشاهدات میدانی در سطح استان نشان می‌دهد قیمت روغن مایع خانوار در برخی برندها جهش محسوسی داشته و حالا بازه قیمتی ۳۵۰ تا بیش از ۸۳۰ هزار تومان را تجربه می‌کند. در بوشهر که بخشی از کالاهای اساسی از طریق مسیرهای دریایی و شبکه سراسری تأمین می‌شود، هرگونه خلل در شبکه توزیع، بلافاصله خودش را در قیمت‌های قفسه نشان می‌دهد. فروشندگان معتقدند وقتی شرکت پخش، هزینه‌های خود را با «فروش اجباریِ» کالاهای انبارمانده جبران می‌کند، این هزینه نهایی است که برای مردم بوشهر گران‌تر تمام می‌شود.

 فاصله‌ی عمیق میانِ «آمارِ پشتِ میز» و «واقعیتِ مغازه»

در مقابل گلایه کسبه، مسئولان صنفی و اتحادیه‌های استانی همچنان بر طبلِ «ثبات بازار» می‌کوبند. آن‌ها با اشاره به ظرفیت بنادر بوشهر و گستردگی شبکه توزیع، تأکید دارند که کمبودی در زمینه تأمین روغن وجود ندارد. سخنگوی اتحادیه بنکداران مواد غذایی در اظهاراتی که با واقعیتِ کفِ بازار بوشهر فاصله معناداری دارد، فروش اجباری کالا را «تخلف» می‌خواند و تأکید دارد: «در حال حاضر کالای اجباری در شبکه توزیع نداریم.»

اما روایتِ میدانیِ فروشندگان چیز دیگری است؛ آن‌ها می‌گویند شرکت‌های پخش با هوشمندی می‌دانند کدام کالاها در بوشهر «برند» است و کدام کالاها «روی دست می‌ماند» و دقیقاً از همین نقطه، خرده‌فروش را تحت فشار می‌گذارند.

نظارت بر عملکرد شرکت‌های پخش در استان بوشهر، حالا به یک مطالبه عمومی از سوی خرده‌فروشان تبدیل شده است. اگرچه در ظاهر «روغن» در بوشهر فراوان است، اما «شیوه توزیع» آن تبدیل به بند نافی شده که جانِ کسب‌وکارهای کوچک را در این استانِ ساحلی به خطر انداخته است.

برای بازار بوشهر که به تعامل و شفافیتِ سنتی شناخته می‌شود، ادامه این روند «فروش مشروط»، ضربه‌ای مستقیم به اعتماد متقابلِ کاسب و مشتری است. ضرورت دارد که بازرسان صنعت، معدن و تجارت استان، به جای اکتفا به گزارش‌های آماری، سری به سوپرمارکت‌های سطح شهر بزنند تا ببینند «شرط‌بندیِ شرکت‌های پخش» چگونه بازارِ روغن را در بوشهر به حاشیه برده است.