بوشهریها|آغاز به کار منطقه آزاد بوشهر، فرصتی برای تحول اقتصادی با اتکا به ظرفیت‌های تجاری، بندری و ارتباطات منطقه‌ای استان، اما نیازمند مدیریت منسجم و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی است.

بوشهری ها /*صدیقه بهزادپور/ آغاز به کار منطقه آزاد بوشهر پس از سال‌ها انتظار، با توجه به شرایط کنونی پساچنگ، بیش از گذشته در کانون توجه فعالان اقتصادی، سرمایه‌گذاران و مردم استان قرار گرفته است. از سوی دیگر، بوشهر به عنوان یکی از استان‌های راهبردی جنوب کشور، با برخورداری از مرز آبی گسترده، بنادر فعال، گمرکات مهم، سابقه دیرینه در تجارت دریایی و ارتباط تاریخی با کشورهای حوزه خلیج فارس، از ظرفیت‌هایی برخوردار است که می‌تواند آن را به یکی از محورهای مهم توسعه اقتصادی و صادراتی کشور تبدیل کند. اما کارشناسان معتقدند؛ تحقق این ظرفیت‌ها نیازمند مدیریت منسجم، ایجاد زیرساخت‌های لازم، جذب سرمایه‌گذاری، حمایت از بخش خصوصی و تعریف نقش واقعی منطقه آزاد در زنجیره تولید، فرآوری و صادرات است. در این باره با خورشید گزدرازی، رئیس اتاق بازرگانی استان بوشهر کرده ایم که در ذیل مشاهده می کنید:

 

• پیش بینی و ارزیابی شما از آغاز به کار منطقه آزاد بوشهر پس از کش و قوسهای فراوان در شرایط پساجنگ چیست؟

• منطقه آزاد بوشهر موضوعی نیست که به تازگی در فضای اقتصادی استان مطرح شده باشد، بلرکه این منطقه پیشینه‌ای طولانی دارد و ایده شکل‌گیری آن به دهه‌های گذشته بازمی‌گردد. از حدود سال‌های دور، بحث استفاده از ظرفیت‌های تجاری و بندری بوشهر مطرح بوده و در دوره‌های مختلف پیگیری‌هایی انجام شده است، اما این مسیر با کش‌وقوس‌ها، نوسانات و تأخیرهای زیادی همراه بوده است. اکنون که فعالیت منطقه آزاد بوشهر وارد مرحله رسمی‌تر و جدی‌تری شده و مدیریت جدید نیز معرفی شده، می‌توان امیدوار بود که این ظرفیت در مسیر پایدارتری قرار گیرد. این مسئله از این نظر که هم به آب‌های آزاد دسترسی دارد، هم سابقه تاریخی در تجارت دارد و هم از نظر بندری و گمرکی موقعیت ویژه‌ای در کشور دارد، حائز اهمیت است، از این رو، اگر منطقه آزاد بوشهر با نگاه کارشناسی و برنامه‌محور فعال شود، می‌تواند بخشی از ظرفیت‌های بالقوه استان را به ظرفیت‌های بالفعل تبدیل کند.

 

• کدام ظرفیت‌های استان بوشهر می‌تواند منطقه آزاد را به یک فرصت مهم اقتصادی تبدیل کند؟

• بوشهر از جمله استان‌هایی است که ظرفیت‌های متنوعی در حوزه تجارت، صادرات، واردات، حمل‌ونقل دریایی، انرژی، صنایع پایین‌دستی، کشاورزی، شیلات و گردشگری دارد. وجود حدود ده  بندر و گمرکات فعال از شمال تا جنوب استان، یک امتیاز بسیار مهم برای بوشهر محسوب می‌شود. این استان با برخورداری از چندین بندر و گمرک فعال، می‌تواند نقش مؤثری در مبادلات تجاری کشور داشته باشد. از طرفی مردم بوشهر از دیرباز با تجارت، دریا، صادرات و واردات آشنا بوده‌اند. ارتباطات مردمی و اقتصادی با کشورهای منطقه نیز سابقه‌ای طولانی دارد. این مزیت اجتماعی و فرهنگی در کنار موقعیت جغرافیایی استان، می‌تواند منطقه آزاد بوشهر را به یک نقطه مهم برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی تبدیل کند. اما شرط اصلی این است که امکانات و زیرساخت‌های لازم ایجاد شود و مسیر فعالیت برای سرمایه‌گذار و فعال اقتصادی هموار باشد.

 

• پیش بینی شما از استقبال مردم و فعالان اقتصادی از سرمایه‌گذاری در استان همزمان با فعال شدن منطقه آزاد بوشهر چیست؟

• با توجه به امنیت، ثبات اجتماعی و علاقه مردم بوشهر به فعالیت‌های تجاری، پیش‌بینی می‌شود که استقبال خوبی از سرمایه‌گذاری در منطقه آزاد صورت گیرد. مردم این استان سال‌ها منتظر فعال شدن منطقه آزاد بوده‌اند و نگاه مثبتی نسبت به آن دارند. برای بسیاری از مردم، منطقه آزاد تنها یک طرح اقتصادی نیست، بلکه فرصتی برای ایجاد اشتغال، رونق کسب‌وکار، توسعه تولید و افزایش درآمد در استان است.  هرچند میزان استقبال به این بستگی دارد که چه جذابیت‌هایی برای سرمایه‌گذاران ایجاد شود. اگر منطقه آزاد بوشهر بتواند مشوق‌های مناسب، فرایندهای اداری ساده، زیرساخت‌های آماده و امکان دسترسی سریع به بازارهای صادراتی را فراهم کند، قطعاً همراهی مردم و فعالان اقتصادی بیشتر خواهد شد. سرمایه‌گذار زمانی وارد میدان می‌شود که احساس کند شرایط برای فعالیت پایدار، سودآور و کم‌ریسک فراهم است. اما قطعاً برای اینکه منطقه آزاد بوشهر به نتیجه مطلوب برسد، باید چند موضوع اساسی مورد توجه قرار گیرد. بدون زیرساخت مناسب، هیچ منطقه آزادی نمی‌تواند نقش واقعی خود را ایفا کند و در این راستا باید امکانات لازم برای تولید، فرآوری، انبارداری، حمل‌ونقل، صادرات و خدمات پشتیبان فراهم شود. سرمایه‌گذار نباید با موانع اولیه مانند نبود زمین مناسب، مشکل دسترسی، ضعف خدمات بندری یا پیچیدگی‌های اداری مواجه شود. بعلاوه حمایت از بخش خصوصی از پارامترهای مهم در این میان است. منطقه آزاد زمانی موفق می‌شود که بخش خصوصی در آن حضور فعال داشته باشد. دولت و مدیریت منطقه باید نقش تسهیل‌گر داشته باشند، نه اینکه با بروکراسی زیاد مانع فعالیت اقتصادی شوند. اتاق بازرگانی نیز می‌تواند در این مسیر نقش مشورتی و ارتباطی مهمی میان فعالان اقتصادی، سرمایه‌گذاران و مدیریت منطقه ایفا کند.

 

• آیا منطقه آزاد می تواند در حوزه تولید و فرآوری و صادرات و ... منطقه آزاد بوشهر نیز تحول ایجاد کند؟

• بله، قطعاً یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های منطقه آزاد بوشهر باید حرکت به سمت تولید و ایجاد ارزش افزوده باشد. اگر این منطقه فقط به محل واردات کالا تبدیل شود، نمی‌تواند اثر توسعه‌ای ماندگاری برای استان ایجاد کند. بوشهر ظرفیت‌های زیادی در حوزه محصولات دریایی، کشاورزی، خرما، صنایع مرتبط با انرژی، صنایع پایین‌دستی و فعالیت‌های صادرات‌محور دارد. اگر واحدهای فرآوری و تولیدی در منطقه آزاد مستقر شوند، می‌توان محصولات استان را با ارزش افزوده بالاتر به بازارهای داخلی و خارجی عرضه کرد. از نظر صادرات نیز بوشهر با توجه به  نزدیکی به کشورهای حوزه خلیج فارس یک فرصت بزرگ است. بازارهای منطقه‌ای می‌توانند مقصد مناسبی برای کالاهای تولیدی و فرآوری‌شده استان باشند. اگر ارتباط میان تولیدکنندگان، بنادر، گمرکات و بازارهای هدف به شکل منظم و حرفه‌ای برقرار شود، بوشهر می‌تواند سهم بیشتری از تجارت منطقه‌ای به دست آورد.

 

• مشارکت مردم و سرمایه گذاران به گفته شما هم رکن اصلی توسعه پایدار در استان است. فعالان اقتصادی استان چه انتظاری از منطقه آزاد بوشهر دارند؟

• بدیهی است، انتظار مردم این است که منطقه آزاد بتواند در زندگی اقتصادی آنان اثر ملموس داشته باشد. مردم انتظار دارند این طرح به ایجاد شغل برای جوانان، رونق کسب‌وکارها، افزایش سرمایه‌گذاری، توسعه تولید و بهبود وضعیت معیشتی کمک کند. وقتی سال‌ها درباره منطقه آزاد صحبت شده، طبیعی است که جامعه محلی منتظر نتیجه عملی باشد. قطعاً موفقیت نیازمند برنامه، سرمایه‌گذاری، مدیریت قوی و زمان است. اگر کارها به صورت اصولی پیش برود، آثار مثبت آن به تدریج در اقتصاد استان دیده خواهد شد. مهم این است که مسیر از ابتدا درست طراحی شود و از تجربه سایر مناطق آزاد نیز استفاده شود. بعلاوه مهمترین شرط موفقیت منطقه آزاد بوشهر، مدیریت منسجم، ثبات تصمیم‌گیری و مشارکت واقعی بخش خصوصی است. اگر مدیریت منطقه آزاد برنامه مشخص داشته باشد، اگر دستگاه‌های مختلف هماهنگ عمل کنند، اگر سرمایه‌گذار احساس امنیت و اعتماد کند و اگر زیرساخت‌ها به موقع فراهم شود، این منطقه می‌تواند به یکی از پیشران‌های توسعه استان تبدیل شود.

   
*روزنامه نگار