در روزهای اخیر، اخباری درباره احتمال تغییر یا جابه‌جایی عمار شهنیایی، دادستان بوشهر مطرح شده است؛ خبری که اگرچه هنوز نیازمند تأیید رسمی است

بوشهری ها / در روزهای اخیر، اخباری درباره احتمال تغییر یا جابه‌جایی عمار شهنیایی، دادستان بوشهر مطرح شده است؛ خبری که اگرچه هنوز نیازمند تأیید رسمی است، اما طرح آن، فرصتی برای تأمل درباره یک موضوع مهم‌تر فراهم می‌کند: نحوه مواجهه با سرمایه‌های انسانی توانمند و بومی استان.

در مدیریت و حکمرانی، تغییر مدیران امری طبیعی است؛ اما هر تغییری الزاماً به معنای اصلاح نیست. گاهی یک مجموعه پس از سال‌ها تلاش برای یافتن نیرویی توانمند، جوان، متخصص و برخوردار از شناخت دقیق از ظرفیت‌ها و مسائل منطقه، به چنین نیرویی دست پیدا می‌کند و آن‌گاه حفظ و بهره‌گیری درست از این سرمایه انسانی، خود به یک ضرورت مدیریتی تبدیل می‌شود.
آنچه در کارنامه دادستانی بوشهر طی این مدت بیش از هر چیز قابل توجه بوده، نوع مواجهه با مردم و جامعه است. مردمداری، سعه‌صدر، تعامل با اقشار مختلف، پرهیز از حاشیه‌سازی و دوری از نمایش‌های تبلیغاتی، ویژگی‌هایی نیستند که بتوان به سادگی آنها را در یک مدیر جایگزین کرد.
شهنیایی، دست‌کم از نگاه بسیاری از شهروندان و نخبگان استان، توانسته است تصویری درست و موفق از یک مدیر قضایی ارائه کند؛ مدیری که قرار نیست برای دیده شدن، دائماً در معرض دوربین باشد و عملکردش را با تبلیغات پررنگ کند. کار را انجام دهد و نتیجه کار سخن بگوید.
این مسئله به‌ویژه در دستگاهی مانند قوه قضائیه اهمیت بیشتری دارد. اعتماد عمومی به دستگاه عدالت، تنها با بخشنامه و ساختار اداری ایجاد نمی‌شود؛ بلکه تا حد زیادی به نحوه برخورد مدیران قضایی با مردم، میزان دسترسی‌پذیری آنان، آرامش در تصمیم‌گیری، شناخت مسائل اجتماعی و توانایی ایجاد تعامل با نخبگان و افکار عمومی وابسته است.
از سوی دیگر، بومی بودن یک مدیر ــ در کنار تخصص، تجربه و شایستگی ــ می‌تواند یک مزیت مهم باشد. مدیری که با مختصات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی استان آشناست، مناسبات محلی را می‌شناسد و مسائل و دغدغه‌های مردم را از نزدیک لمس کرده است، برای رسیدن به شناخت اولیه از محیط، نیازمند سال‌ها زمان نیست.
البته بومی بودن به‌تنهایی نباید معیار انتصاب باشد؛ همان‌گونه که غیربومی بودن نیز نباید امتیاز یا عیب تلقی شود. معیار اصلی باید شایستگی، پاکدستی، توان مدیریتی، تخصص و کارآمدی باشد. اما اگر نیرویی بومی، جوان، متخصص و کارآمد است و توانسته اعتماد بخش قابل توجهی از جامعه را به دست آورد، منطقی نیست که صرفاً به دلیل تغییرات اداری، چنین سرمایه‌ای به آسانی تغییر یا از استان خارج شود.
استان بوشهر امروز بیش از هر زمان دیگری به ثبات، عقلانیت و استفاده حداکثری از نیروهای توانمند خود نیاز دارد. در شرایطی که کشور با تهدیدها و فشارهای خارجی مواجه است و جامعه نیازمند آرامش، انسجام و اعتماد عمومی است، ثبات مدیریتی در حوزه‌های حساس نیز اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.
در چنین شرایطی، انتظار می‌رود تصمیم‌گیران پیش از هرگونه جابه‌جایی، یک پرسش ساده اما اساسی را از خود بپرسند:
آیا تغییر این مدیر، واقعاً به نفع استان و دستگاه عدالت است یا صرفاً یک جابه‌جایی اداری دیگر خواهد بود؟
اگر پاسخ این پرسش بر اساس ارزیابی عملکرد، رضایت عمومی، کارآمدی و منافع استان داده شود، آنگاه تصمیم، فارغ از نام و جایگاه افراد، قابل احترام خواهد بود.
اما اگر مدیری توانمند، آرام، فکور، متخصص و مورد اعتماد جامعه، بدون دلیل روشن و صرفاً در چارچوب تغییرات مدیریتی جابه‌جا شود، باید پذیرفت که چنین تصمیمی ممکن است بیش از آنکه یک تغییر ساده اداری باشد، هزینه‌ای برای سرمایه انسانی استان ایجاد کند.
از این رو، انتظار می‌رود ائمه محترم جمعه استان، نماینده محترم استان در مجلس خبرگان، استاندار محترم ، مدیر کل محترم دادگستری و دیگر مسئولان و نخبگان استان، فارغ از هرگونه نگاه سیاسی و جناحی، نسبت به حفظ و تقویت نیروهای توانمند بومی حساس باشند و اگر قرار است درباره آینده مدیریتی دادستانی بوشهر تصمیمی گرفته شود، این تصمیم با بررسی دقیق عملکرد، منافع عمومی و ضرورت‌های استان اتخاذ شود.
مطالبه امروز باید حفظ شایسته‌سالاری و سرمایه انسانی باشد.
اگر مدیری خوب عمل کرده، باید امکان ادامه خدمت داشته باشد؛ اگر نیاز به اصلاحی وجود دارد، باید مستند و روشن بیان شود؛ و اگر قرار است تغییری صورت گیرد، جامعه حق دارد بداند مبنای آن چیست و چه ضرورتی پشت آن قرار دارد.
بوشهر برای توسعه و عبور از چالش‌های خود، به مدیرانی نیاز دارد که هم تخصص داشته باشند، هم مردم را بشناسند و هم برای دیده شدن، نیازمند تبلیغات و هیاهو نباشند.
سرمایه‌های انسانی هر استان، به آسانی ساخته نمی‌شوند؛ بنابراین نباید به آسانی از دست بروند.