بوشهری ها /*صدیقه بهزادپور/ تامین کالا و مواد اولیه در روزهای جنگ به خصوص پس از محاصره دریایی توسط امریکا، از جمله ضروری ترین مسائل برای حفظ برتری در میدان جنگ نیز تلقی می شود. در این میان استانهای مرزی به خصوص استانهایی با مرز دریایی می توانند سهم موثری در این رویکرد ایفاء کنند. به گفته کارشناسان این مهم به خصوصدر وضعیتهای بحرانی، فقط یک موضوع اداری یا عمرانی نیست، چراکه با عملیاتی شدن آن، امنیت و آرامش و معیشت مردم در یک زنجیره به هم پیوسته تامین می شود. در جنگ رمضان آمریکا و اسرائیل در تلاشی مشترک در صدد این بود ند تا با فشار بر مسیرهای تجاری و اختلال در مبادلات و حتی محدودیتهای دریایی بتوانند جریان تأمین کالا را با مشکل روبهرو کنند، اما اهتمام حاکمیت در این شرایط به خصوص در استانهای مرزی و ساحلی توانست روند تامین کالا در اکثر حوزه ها را در سطح مطلوبی نگه دارد. به روایت آمار منتشره؛ استان بوشهر که هم قطب انرژی کشور به شمار می آید و هم سهم قابل توجهی در مبادلات داخلی و خارجی دارد سهم موثری در این زمینه ایفاء کرده است.
امنیت معیشت در جاده ها بوشهر
به باور تحلیلگران؛ بوشهر تنها یک استان ساحلی نیست، بلکه از نظر اقتصادی و راهبردی، نقطهای مهم در اتصال دریا، جاده، بندر، انرژی و بازار مصرف کشور به شمار می آید و از این رو، هرگونه اختلال در شبکه حملونقل آن، میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای استان داشته باشد. در این راستا، عملکرد دستگاههایی مانند اداره کل راهداری و حملونقل جادهای بوشهر در دوران بحران، اهمیتی فراتر از یک گزارش عملکرد پیدا میکند، اما با استناد آمارهای منتشرشده از فعالیتهای این اداره کل در دوران جنگ تحمیلی سوم حاکی از این است که مجموعه راهداری بوشهر تلاش کرده است در سختترین شرایط، مسیر خدمترسانی را باز نگه دارد و اجازه ندهد جریان حمل کالا، جابهجایی مسافر و نگهداری راهها متوقف شود. بر اساس این گزارش؛ در روزهایی که نگرانی از کمبود کالاهای ضروری میتواند به سرعت به دغدغه عمومی تبدیل شود، جابهجایی بیش از ۹۱۲ هزار تن کالا از مسیرهای جادهای استان بوشهر، نشاندهنده نقش فعال این استان در پشتیبانی از زنجیره تأمین کشور است، هرند این رقم فقط یک عدد در گزارش عملکرد در بخش کالا و ... نیست، بلکه حضور فعال رانندگان، ناوگان باری، نیروهای راهداری، برنامهریزان حملونقل و ساعتها کار میدانی در نهایت توانسته اند با فعالیت خود بخش بزری از بار روانی جامعه را نیز سبکتر کند، زیرا مردم زمانی آرامش بیشتری دارند که بدانند مسیر تأمین کالا بسته نشده و چرخ حملونقل همچنان میچرخد.
انتقال ۶۳ هزار تن کالای اساسی
بر اساس آمار اعلام شده؛ انتقال ۶۳ هزار تن کالای اساسی در شرایط جنگی از اهمیت ویژهای دارد، قطعاً نقل و انتقال کالاهای اساسی در شرایط عادی نیز حساسیت بالایی دارند، اما در دوران جنگ و بحران، اهمیت آنها چند برابر میشود. در این بین تأمین آرد، مواد غذایی، نهادهها و اقلام ضروری زندگی مردم، موضوعی نیست که بتوان آن را به تعویق انداخت و بدیهی است، اگر شبکه حملونقل در چنین شرایطی دچار وقفه شود، آثار آن خیلی زود در بازار، سفره مردم و فضای روانی جامعه دیده میشود. از همین رو، کارکرد راهداری بوشهر فقط حمل بار از نقطهای به نقطه دیگر نبوده، بلکه بخشی از مأموریت بزرگتر حفظ ثبات و اطمینان اجتماعی را بر عهده داشته است. همچنین فعالیت بیش از هشت هزار و ۷۰۰ وسیله نقلیه در این فرآیند نیز از ظرفیت بالای ناوگان و میزان هماهنگی انجامشده حکایت دارد، چون حرکت ناوگان صرفاً به معنای یک نقل و انتقال ساده خودرو نیست، بلکه نیاز به پیش شرطهایی چون؛ ایمن بودن مسیر، کنترل گلوگاهها، امکان خدماترسانی در جادهها و ... است که البته در شرایط جنگی به خصوص در منطقه بوشهر که میزان بیشتری از درگیریها و بمبارانها و .... در آن جریان داشت، از اهمیت بیشتری برخوردار است، چون رانندهای که در شرایط خاص بار کالای اساسی را حمل میکند، نیازمند اطمینان از وضعیت مسیر، علائم راهنمایی، ایمنی جاده، امکان توقف اضطراری و پشتیبانی راهداری است. بنابراین، هر کامیون در حال حرکت، نتیجه یک زنجیره مدیریتی و اجرایی است که اگر یکی از حلقههای آن ضعیف عمل کند، کل فرآیند دچار اختلال خواهد شد.
امنیت جابجایی مسافر در بوشهر
علاوه بر این، جابهجایی یک میلیون مسافر نیز بخش مهم دیگری از عملکرد راهداری و حملونقل جادهای استان بوشهر در این دوره است و قطعاً جابجایی این تعداد مسافر در زمان جنگ که به دلایل مختلف در زمان جنگ رخ داد، نیازمند استفاده از حمل نقل عمومی نیز است و در این بین، برخی مسیرها به دلیل شرایط خاص، اهمیت بیشتری پیدا میکنند و به این ترتیب، مدیریت حملونقل مسافر فقط به صدور مجوز یا ثبت آمار محدود نیست، بلکه با امنیت روانی مردم ارتباط مستقیم دارد و اگر مسافران بتوانند با وجود شرایط دشوار از مسیرهای جادهای استفاده کنند، یعنی شبکه حملونقل هنوز زنده است و جامعه هنوز توان حرکت دارد که در سایه اقدامات اداره کل راهداری و حملونقل جادهای بوشهر در حوزه نگهداری و بهسازی راهها صورت گرفته است.
بهینه سازی جاده های
اجرای ۱۲۶۰ کیلومتر خطکشی در محورهای استان، یکی از اقدامات مهمی است که شاید در ظاهر ساده به نظر برسد، اما در عمل نقش جدی در کاهش حوادث و افزایش ایمنی دارد. خطکشی راهها در شب، در شرایط گردوغبار، بارندگی، خستگی راننده و تردد سنگین، مانند زبان جاده عمل میکند. در حقیقت این خطوط به راننده میگویند کجا حرکت کند، کجا سبقت نگیرد، چگونه مسیر خود را حفظ کند و چگونه از حریم خطر دور بماند. در شرایط بحرانی، همین جزئیات میتوانند از بروز حوادث سنگین جلوگیری کنند و جان انسانها را نجات دهند. نصب ۱۲ کیلومتر نیوجرسی و ۶۰ کیلومتر نیوجرسی بتنی، به معنای افزایش ضریب ایمنی مسیرها و کاهش احتمال برخوردهای خطرناک است. در محورهایی که حجم تردد بالا است یا وسایل نقلیه سنگین عبور میکنند، وجود جداکنندههای ایمن میتواند نقش بازدارنده مهمی داشته باشد. این تجهیزات شاید در نگاه مردم عادی فقط سازههایی بتنی در حاشیه یا میانه راه باشند، اما برای کارشناسان حملونقل، بخشی از سامانه پیشگیری از حادثه محسوب میشوند؛ سامانهای که اگر درست طراحی و اجرا شود، هزینههای انسانی و اقتصادی سوانح را کاهش میدهد. همچنین نصب دو هزار تابلو حاشیهنما و ۶۳ تابلو برق نیز نشان میدهد که توجه به ایمنی فقط به سطح آسفالت و حفاظهای بتنی محدود نبوده است. تابلوها و علائم جادهای، راهنمای خاموش رانندگان هستند. در شرایطی که راننده ممکن است خسته، نگران یا تحت فشار زمانی باشد، همین علائم میتوانند مسیر را روشنتر و تصمیمگیری را آسانتر کنند. به خصوص در استان بوشهر که برخی مسیرها به بنادر، مراکز صنعتی، مناطق انرژی و محورهای پرتردد منتهی میشوند، وجود علائم کافی و روشنایی مناسب، ضرورتی غیرقابل چشمپوشی است.
تاب آوری در جاده های بوشهر
آنچه از مجموع این آمارها و اقدامات به دست میآید، تصویری از یک خدمت پنهان اما حیاتی است، چراکه در بحرانها معمولاً نگاهها بیشتر به خط مقدم حوادث دوخته میشود، اما پشت صحنه تابآوری یک جامعه، دستگاههایی قرار دارند که اجازه نمیدهند زندگی روزمره از حرکت بایستد و راهداری بوشهر از جمله همین دستگاههاست و ثابت کرد که اگر راه باز باشد، کالا میرسد، مسافر جابهجا میشود، امداد ممکن میشود، بازار آرامتر میماند و امید در جامعه حفظ میشود در نتیجه اقدامات به موقع نهادهای ذیربط است. عملکرد اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان بوشهر در این دوره را میتوان تلاشی برای حفظ پایداری شبکه راههای استان، تأمین ایمنی مسیرهای ارتباطی و تداوم جابهجایی کالاهای اساسی دانست. این عملکرد در استانی اتفاق افتاده که به دلیل موقعیت جغرافیایی، بندری و انرژیمحور خود، نقشی ملی دارد. بنابراین، تقویت راهداری بوشهر فقط یک نیاز استانی نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان کشور برای آمادگی در برابر بحرانهای آینده است.
*روزنامه نگار
روایت عملکرد راهداری بوشهر در تداوم حمل کالا و خدمترسانی در زمان جنگ
