سیاست / شناسه خبر: 186507 / تاریخ انتشار : 1405/6/30 23:07
|
روایتی از نخستین غرش فانتوم‌های بوشهر در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹

عملیات انتقام

بوشهریها| از بمباران غافلگیرانه پایگاه ششم شکاری تا ثبت نخستین پاسخ برق‌آسای ایران به تهاجم بعث در «عملیات انتقام»

بوشهری ها /عقربه‌های ساعت حوالی ۲ بعدازظهر دوشنبه ۳۱ شهریورماه ۱۳۵۹ را نشان می‌داد که سکوت داغ و شرجی‌زده آسمان بوشهر با غرش ناگهانی و نامتعارف میگ‌ها و سوخوهای رژیم بعث عراق شکسته شد. در همان دقایقی که پایگاه‌ها و فرودگاه‌های اصلی کشور از مهرآباد تا نوژه همدان زیر آتش هوایی قرار گرفته بودند، جنگنده‌های متجاوز با عبور از فراز خلیج فارس، باند پرواز و آشیانه‌های «پایگاه ششم شکاری بوشهر» نگهبان دیرین شاهرگ نفتی و آب‌های سرزمینی جنوب را آماج بمب‌های خود ساختند.

غبار و دودی غلیظ از باند فرودگاه برخاست؛ توهم طراحان حمله در بغداد این بود که شاهین‌های خلیج فارس روی زمین زمین‌گیر شده‌اند و آسمان ایران بی‌پناه مانده است.اما در دل آتش و آوار باند، روایتی دیگر در شرف شکل‌گیری بود. استحکام پناهگاه‌های بتنی و هوشیاری عوامل پایگاه مانع از آسیب به جنگنده‌های اصلی شد. هنوز دود ناشی از انفجارها در آسمان بوشهر پراکنده نشده بود که سالن عملیات پایگاه ششم شکاری، شاهد تبلور اراده‌ای پولادین گشت.

فرمانی قاطع از ستاد نیروی هوایی ابلاغ شد: تهاجم نباید حتی تا غروب بی‌پاسخ بماند. تیم‌های فنی و مهندسی پرواز با سرعتی باورنکردنی بخش‌های آسیب‌دیده باند را پاک‌سازی و آماده کردند و تکنسین‌های مهمات، بمب‌های سنگین را زیر بال‌های فانتوم‌های F-4E مستقر ساختند.کمتر از دو ساعت پس از تهاجم اولیه، در حالی که عقربه‌ها هنوز به ساعت ۱۶ نرسیده بودند، غرش پرصلابت موتورهای چهار فروند فانتوم ایرانی با کد پروازی «البرز» لرزه بر تن منطقه انداخت.

دسته‌ای از تیزپروازان شجاع با پیشگامی عقاب‌های پایگاه بوشهر از جمله دلاورانی چون شهید جهانگیر ابن‌یمین و همرزمانش از باند زخم‌خورده بوشهر اوج گرفتند و با پروازی متهورانه در ارتفاع پست از فراز آب‌های اروند گذشتند. مقصد، پایگاه هوایی فوق‌استراتژیک «شعیبیه» در حوالی بصره بود؛ کانون اصلی هدایت حملات هوایی دشمن به جنوب کشور.

فانتوم‌های برخاسته از بوشهر، حتی پیش از دسته پروازی پایگاه نوژه، به مختصات هدف رسیدند و پایگاه شعیبیه را در جهنمی از آتش و انفجار فرو بردند. این یورش برق‌آسا که در تاریخ دفاع مقدس با عنوان «عملیات انتقام» جاودانه شد، نخستین سیلی سنگین و رسمی ایران به ماشین جنگی بعث بود و در همان نخستین ساعات تهاجم، محاسبات استراتژیک ارتش متجاوز را مبنی بر فروپاشی توان رزمی نیروی هوایی ایران بر هم زد.حماسه ۳۱ شهریور پایگاه ششم شکاری بوشهر، تنها آغاز فصلی درخشان از ایستادگی ساحل‌نشینان جنوب بود. پرسنل و خلبانان این پایگاه در همان شب تاریخی پلک بر هم نگذاشتند؛ فانتوم‌ها سوخت‌گیری و مسلح شدند تا در سپیده‌دم اول مهرماه ۱۳۵۹، در قالب عملیات افسانه‌ای «کمان ۹۹»، دوباره با بیش از ۱۲ فروند جنگنده به آسمان عراق بال گشایند و مأموریت تاریخی خود را در حفاظت از شرافت خاک و حریم خلیج همیشه فارس تا پیروزی نهایی ثبت کنند.
 
غرش کمان بر فراز بصره و کوت؛ حماسه فانتوم‌های بوشهر در سپیده‌دم اول مهر ۱۳۵۹
 
شامگاه ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، پایگاه ششم شکاری بوشهر لحظه‌ای به خواب نرفت. بوی تند باروت ناشی از بمباران بعدازظهر هنوز در هوای شرجی ساحل خلیج فارس حس می‌شد و رد لاستیک‌های سوخته فانتوم‌هایی که ساعاتی قبل از عملیات برق‌آسای «انتقام» بازگشته بودند، بر باند فرودگاه خودنمایی می‌کرد. اما در پست فرماندهی و اتاق‌های «بریفینگ» عملیات، غوغایی خاموش و سرنوشت‌ساز در جریان بود. طرح عملیاتی فوق‌محرمانه‌ای به نام «کمان ۹۹» با رمز «کمان / یا علی ابن ابی‌طالب» روی میز قرار گرفت؛ پاسخی همه‌جانبه، فراگیر و بنیان‌کن که باید در نخستین ساعات روشنایی روز بعد، ماشین جنگی هوایی متجاوز را در عمق خاک عراق فلج می‌کرد.تکنسین‌های فنی، مهندسان مکانیک و اکیپ‌های تعمیر باند پایگاه بوشهر تا خود صبح زیر نور چراغ‌های استتارشده کار کردند. ترکش‌های پراکنده روی باند جمع‌آوری، آسفالت آسیب‌دیده ترمیم و سیستم‌های ناوبری بازبینی شدند.
صدها پوند بمب سنگین سقوط آزاد و راکت‌های جنگی زیر بال‌های خاکستری‌رنگ فانتوم‌های F-4E نصب شد. در همان ساعات، خلبانان جوان و کارکشته پایگاهاز جمله چهره‌های درخشانی چون سرلشکر شهید سیدعلیرضا یاسینی، شهید عباس دوران، شهید جهانگیر ابن‌یمین و دیگر همرزمانشان، مسیرهای پروازی، مختصات پدافندی، نقاط ایستایی رادارهای دشمن و اهداف معین در پایگاه‌های بصره، شعیبیه، ناصریه و کوت را مرور می‌کردند؛ مأموریتی پرریسک با پرواز در ارتفاع بسیار پایین بر فراز نخلستان‌ها و تالاب‌های جنوب برای فرار از دید رادارهای مرزی.سپیده‌دم روز سه‌شنبه اول مهرماه ۱۳۵۹، درست زمانی که پرتوهای سرخ آفتاب از کرانه‌های خلیج فارس سر برمی‌آوردند، آسمان بوشهر به لرزه درآمد. بیش از ۱۲ تا ۱۶ فروند فانتوم مسلح در دسته‌های پروازی منظم و پیاپی، یکی پس از دیگری تیک‌آف کرده و در افق محو شدند.
این دسته شکاری، بخشی از بال عظیم عملیات ۱۴۰ فروندی نیروی هوایی ارتش بودند که هم‌زمان از سراسر پایگاه‌های ایران آسمان عراق را تسخیر کردند. جنگنده‌های برخاسته از بوشهر، خطوط دفاع هوایی دشمن در جنوب را درهم شکستند و پایگاه‌های استراتژیک شعیبیه در بصره، فرودگاه نظامی کوت، آشیانه‌های تانک و تأسیسات لجستیکی رژیم بعث را در جهنمی از انفجار و دود غرق کردند.
هنوز دقایقی از تخلیه آتش سنگین خلبانان بوشهری نگذشته بود که رادیو بغداد در بهت و ناباوری کامل، پخش مارش‌های نظامی را قطع کرد. فانتوم‌های پایگاه ششم شکاری با ثبت رکوردی کم‌نظیر در مانور هوایی و درهم کوبیدن اهداف از پیش تعیین‌شده، سلامت به پایگاه بازگشتند و بر باند داغ بوشهر فرود آمدند. این عملیات سهمگین نه تنها توان رزمی ارتش صدام را برای ماه‌ها از نفس انداخت، بلکه به جهانیان اثبات کرد که کرانه‌های خلیج فارس و پایگاه هوایی بوشهر، دژ تسخیرناپذیری است که اجازه دست‌اندازی به آسمان و آب‌های سرزمینی این سرزمین را به هیچ متجاوزی نخواهد داد.

کلیدواژه

بوشهر

عملیات انتقام

ارسال نظرات

captcha
دانشگاه
برگزاری جشنواره رویش مهر
کاریکاتور روز / علیرضا احمدی خرم
روزنامه پیام عسلویه
روزنامه رویداد پارس
پارس جنوبی