بوشهری ها / انتصاب اعضای هیأت مدیره منطقه آزاد تجاری–صنعتی بوشهر پس از سالها انتظار، میتواند نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی استان بوشهر باشد؛ استانی که با وجود برخورداری از ظرفیتهای کمنظیر بندری، انرژی، تجارت دریایی و موقعیت ژئوپلیتیک در خلیج فارس، هنوز به جایگاه واقعی خود در اقتصاد ملی دست نیافته است. اکنون با ابلاغ مصوبه وزیران عضو شورای عالی مناطق آزاد توسط معاون اول رئیسجمهور و معرفی سه عضو هیأت مدیره، طلسمی که سالها مانع از فعال شدن کامل این منطقه شده بود، شکسته است.
بر اساس این مصوبه که در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ ابلاغ شد، فردین اسلامیراد معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری بوشهر، علی پورداوود رئیس پیشین سازمان مدیریت و برنامهریزی استان بوشهر و سیدهادی حسینی سرپرست امور اجرایی منطقه آزاد بوشهر به عنوان اعضای هیأت مدیره منطقه آزاد تجاری–صنعتی بوشهر منصوب شدند؛ انتصابی که از نگاه کارشناسان میتواند آغاز مرحلهای تازه در فعالسازی ظرفیتهای اقتصادی استان باشد.
بوشهر؛ گرهگاه استراتژیک تجارت و انرژی
استان بوشهر از معدود مناطق کشور است که به طور همزمان چند مزیت راهبردی را در اختیار دارد: دسترسی مستقیم به آبهای آزاد خلیج فارس، استقرار بخش مهمی از صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کشور، وجود بنادر متعدد و پیشینه طولانی در تجارت دریایی. این ویژگیها سبب شده است که بسیاری از اقتصاددانان بوشهر را یکی از مستعدترین نقاط ایران برای توسعه مناطق آزاد و تبدیل شدن به هاب تجارت دریایی و انرژی بدانند.
قرارگیری بوشهر در میانه کریدورهای مهم دریایی خلیج فارس، نزدیکی به بازارهای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و دسترسی به شبکه حملونقل دریایی، این منطقه را به نقطهای مناسب برای توسعه تجارت ترانزیتی، صادرات مجدد و فعالیتهای لجستیکی تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، منطقه آزاد بوشهر میتواند نقش پیشران در توسعه تجارت دریایی جنوب کشور ایفا کند.
مزیتهای اقتصادی منطقه آزاد بوشهر
مناطق آزاد در جهان با هدف تسهیل تجارت، جذب سرمایهگذاری خارجی و توسعه صادرات شکل گرفتهاند. در این چارچوب، منطقه آزاد بوشهر نیز از چند مزیت مهم برخوردار است:
نخست، مزیت لجستیکی و بندری. وجود بندر بوشهر و بنادر پیرامونی، امکان ایجاد یک هاب لجستیکی برای صادرات و واردات کالا را فراهم میکند. توسعه زیرساختهای بندری، انبارداری و خدمات لجستیک میتواند بوشهر را به مرکز توزیع کالا در منطقه تبدیل کند.
دوم، همجواری با قطب انرژی کشور. قرار گرفتن در کنار منطقه عظیم پارس جنوبی و صنایع بزرگ نفت، گاز و پتروشیمی، فرصت کمنظیری برای توسعه صنایع پاییندستی، خدمات فنی و مهندسی و شرکتهای دانشبنیان مرتبط با حوزه انرژی فراهم کرده است.
سوم، ظرفیت توسعه گردشگری دریایی و ساحلی. سواحل طولانی، بافت تاریخی بوشهر و فرهنگ دریایی این منطقه میتواند بستر مناسبی برای شکلگیری گردشگری دریایی، کروزهای خلیج فارس و سرمایهگذاری در زیرساختهای گردشگری باشد.
چهارم، امکان تبدیل شدن به مرکز صادرات مجدد. نزدیکی به بازارهای مصرف کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق و حتی شرق آفریقا، فرصت مناسبی برای ایجاد مراکز تجاری و صادرات مجدد کالا فراهم میکند.
نقش منطقه آزاد در توسعه استان
تجربه مناطق آزاد موفق در جهان نشان میدهد که اگر این مناطق با رویکرد تولید صادراتمحور و جذب سرمایه اداره شوند، میتوانند موتور محرک اقتصاد منطقهای باشند. در استان بوشهر نیز فعال شدن منطقه آزاد میتواند پیامدهای مهمی به همراه داشته باشد؛ از جمله افزایش سرمایهگذاری داخلی و خارجی، ایجاد اشتغال پایدار، توسعه زیرساختهای شهری و بندری و افزایش سهم استان در تجارت خارجی کشور.
همچنین این منطقه میتواند به تقویت زنجیره ارزش صنایع انرژی کمک کند؛ بهگونهای که به جای خامفروشی یا صادرات مواد اولیه، بخشی از فرآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده در همین منطقه انجام شود.
آغاز مرحلهای تازه
اکنون با انتصاب اعضای هیأت مدیره، انتظار میرود روند سازماندهی ساختار مدیریتی، تدوین برنامههای راهبردی و جذب سرمایهگذاران با سرعت بیشتری دنبال شود. حضور مدیرانی با سابقه اجرایی و برنامهریزی در سطح استان نیز میتواند به هماهنگی بهتر میان منطقه آزاد و دستگاههای اجرایی کمک کند.
با این حال، تحقق اهداف منطقه آزاد بوشهر نیازمند چند پیششرط مهم است: توسعه زیرساختهای بندری و حملونقل، تسهیل مقررات سرمایهگذاری، ایجاد مشوقهای اقتصادی رقابتی و تعریف یک نقشه راه روشن برای تبدیل این منطقه به قطب تجارت و صنعت دریایی.
اگر این الزامات بهدرستی فراهم شود، منطقه آزاد بوشهر میتواند نه تنها موتور محرک اقتصاد استان، بلکه یکی از پیشرانهای تجارت دریایی کشور در خلیج فارس باشد؛ فرصتی که سالها در انتظار فعال شدن بود و اکنون با شکسته شدن طلسم تشکیل هیأت مدیره، وارد مرحلهای تازه شده است./ \پیام عسلویه
عکس
