یادداشت | علی هوشمند
بوشهری ها / علی هوشمند | یکی از بزرگترین آسیبهایی که پویاییِ نظام تصمیمگیری کشور را تهدید میکند، فروکاستن مفاهیم کلان و استراتژیک به ابزارهای زودگذرِ رقابتی است. در این میان، مفهوم انسجام و وحدت ملی بیش از هر کلیدواژه دیگری دستخوش این تقلیلگرایی شده است. خطای راهبردی زمانی رخ میدهد که وحدت، صرفاً بهمثابه یک تاکتیک انتخاباتی یا ائتلافی مقطعی میان جناحها فهمیده شود؛ توافقی موقت که عمر مفید آن با پایان رقابتهای سیاسی به سر میآید و خروجی ملموسی برای بهبود شاخصهای عمومی کارآمدی ندارد.
واقعیت آن است که انسجام ملی، پیش از آنکه یک توافق سیاسی روی کاغذ باشد، یک ضرورت ساختاری است. تفاوت عمدهای وجود دارد میان ائتلافهای جناحی برای کسب قدرت و همگرایی نهادینه برای حل مسائل جامعه». اولی تنها به توازن قوای جریانهای سیاسی میانجامد، در حالی که دومی معطوف به گرهگشایی از چالشهای معیشتی، اقتصادی و اجتماعی است. تجربه دهههای گذشته نشان داده است که جامعه، دیگر تمایلی به پذیرش همگراییهای نمایشی که فاقد کارکرد واقعی باشند ندارد. انسجام زمانی واجد ارزش است که بتواند کل قوای کشور و ظرفیتهای مدیریتی را حول اولویتهای ملی هماهنگ کند.
از سوی دیگر، آفت بزرگِ پیشروی این همگرایی، بازتولیدِ مداومِ دوقطبیهای کاذب است. در دنیای امروز، دوگانهسازیهای هیجانی نهتنها اقتدار و انسجام داخلی را فرسوده میکنند، بلکه با ایجاد ابهام در افکار عمومی، اولویتهای اصلی کشور را به حاشیه میبرند. در این میان، نقش نهادهای رسمیِ ارتباطی و رسانهای، بهویژه رسانه ملی، بسیار تعیینکننده است. مواجهه رسانهای با افکار عمومی باید مبتنی بر اصلِ شفافیت و احترام به مخاطب باشد. هرگونه رفتاری که شائبه سلیقهگرایی، عدم شفافیت یا برخوردهای حذفی را ایجاد کند، در عمل به بستری برای تشدید ابهامها و دوقطبیها تبدیل میشود.
رسانههای رسمی موظفاند با رعایت استانداردهای حرفهای و شفافسازی در روندهای خود، راه را بر گمانهزنیهای تفرقهافکن ببندند. جامعه امروز بیش از هر چیز به آرامش روانی، وضوح در تصمیمگیریها و دیدن ارادهای واحد برای حل مشکلات نیاز دارد.
در نهایت، عبور موفق از چالشهای پیشرو مستلزم عبور از دوقطبیسازیهای فرسایشی و حرکت به سمت «انسجام کاربردی» است؛ انسجامی که در آن تضارب آرا محترم شمرده میشود، اما در نهایت، خروجی رفتار همه قوا و جریانها به نفع منافع عمومی و حل مسائل انباشتهشده جامعه همگرا میگردد. این تنها مسیر حفظ سرمایه اجتماعی و حراست از اقتدار ملی در شرایط کنونی است./ روزنامه رویداد پارس
عکس
