بوشهری ها /*صدیقه بهزادپور/کمبود بنزین، ضرورت افزایش قیمت آن و ... از جمله مسائل قدیمی و پرتکراری است که هر از چندگاه یکبار مطرح می شود. زمزمه افزایش قیمت بنزین در رسانه های این روزها نیز در همین راستا شکل گرفته است. اما سایه جنگ و محاصره دریایی و .... از جمله مسائلی است که اینبار احتمال وقوع این رویکرد را با گمانه زنی های بیشتری روبرو کرده است . از این رو با رمضانعلی سنگدوینی عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت و گو کرده ایم که در ذیل مشاهده می کنید.
-
افزایش قیمت بنزین به دلیل تشدید ناترازیها در روزهای اخیر، مسئله ای است که با واکنشهای مختلف روبرو شده است. آیا چنین طرحی در مجلس در دست بررسی است؟
-
واقعیت این است که مسئله ناترازی بنزین، موضوع تازهای نیست. سالهاست کارشناسان نسبت به رشد مصرف سوخت در کشور هشدار میدهند و معتقدند که افزایش تعداد خودروها، فرسودگی ناوگان حملونقل و پایین بودن بهرهوری مصرف انرژی، کشور را به نقطهای رسانده که میزان مصرف با ظرفیت تولید همخوانی ندارد. با این حال، شرایط خاص منطقه و افزایش حساسیتها نسبت به تأمین پایدار انرژی باعث شده این مسئله بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. خب در چنین شرایطی شاید نخستین راهکاری که معمولاً به ذهن بسیاری از مردم میرسد، افزایش قیمت بنزین باشد، اما نگاه فعلی مجلس و دولت بر پایه رویکردی متفاوت شکل گرفته و آن این است که؛ مسئولان معتقدند که در شرایط کنونی، افزایش قیمت نه تنها راهحل قطعی برای کاهش مصرف نیست، بلکه میتواند فشارهای اقتصادی موجود را نیز تشدید کند. در این راستا تصمیم بر این است که با مشارکت مردم و اجرای سیاستهای تشویقی مردم را در بهینه شدن مصرف بنزین وارد کنیم و به این ترتیب در مقوله گرانی بنزین هم وارد نشویم.
-
به اعتقاد شما با مشارکت مردم و اجرای سیاستهای تشویقی می توان مشکلاتی که در مسیر واردات بنزین یا کمبود تولید این محصول به دلیل حملات به زیرساختهای مرتبط با این امر صورت گرفته است را جبران کرد؟
-
بله . اعتقاد من بر این است که اگر فرهنگ مصرف در کشور اصلاح شود و مردم در کاهش مصرف سوخت نقش فعالتری ایفا کنند، بخش مهمی از مشکلات فعلی قابل کنترل خواهد بود. این دیدگاه بر این اصل استوار است که صرفهجوییهای کوچک در سطح خانوارها، وقتی در مقیاس ملی جمع شود، میتواند تأثیر قابل توجهی بر کاهش فشار وارد بر شبکه سوخت کشور داشته باشد. قطعاً تحقق چنین هدفی تنها با توصیه و شعار امکانپذیر نیست، از این رو، مجلس و دولت به دنبال طراحی سازوکارهایی هستند که مردم را برای کاهش مصرف ترغیب کند. در این راستا، استفاده از سیاستهای تشویقی به جای محدودیتهای اجباری رویکردی است که مورد نظر است و به عبارتی قرار است خانوارهایی که مصرف سوخت خود را مدیریت میکنند، از مزایا و مشوقهایی بهرهمند شوند تا کاهش مصرف برای آنها صرفه اقتصادی داشته باشد. این فرآیند تلاشی برای تبدیل مردم از مصرفکنندگان صرف به شرکای مدیریت انرژی کشور است و با نگاهی به تجربههای گذشته نیز در میابیم که هر زمان مردم احساس کردهاند در منافع حاصل از صرفهجویی سهیم هستند، همکاری بیشتری با سیاستهای دولت داشتهاند. به این ترتیب، مسئولان امیدوارند این بار نیز بتوانند با جلب مشارکت عمومی، بخشی از شکاف میان تولید و مصرف را کاهش دهند.
-
به اعتقاد شما، این راهبرد به تنهایی می تواند به مسئله بهینه شدن مصرف سوخت به خصوص برای افراد یا خانوارهایی که دارای چندین خودرو هستند یا مشکلی در پرداخت هزینه ندارند هم موثر باشد؟
-
البته همزمان با موضوع مدیریت مصرف، مسئله تنوعبخشی به سبد سوخت کشور نیز بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. کارشناسان سالهاست هشدار میدهند که وابستگی شدید بخش حملونقل به بنزین، کشور را در برابر هرگونه اختلال در تولید یا واردات آسیبپذیر میکند. به همین دلیل، توسعه استفاده از گاز طبیعی فشرده، حمایت از خودروهای کممصرف و حرکت تدریجی به سمت ناوگان برقی، از جمله راهکارهایی است که میتواند در بلندمدت بخشی از مشکلات فعلی را برطرف کند. قطعاً هیچ برنامه ای از این برنامهها در کوتاهمدت به نتیجه نمیرسد و باید همزمان به مسئله تقویت زیرساختها نیز پرداخت، اما توسعه زیرساختهای جدید نیازمند منابع مالی، زمان و برنامهریزی دقیق است و بدیهی است که بدون چنین اصلاحاتی، کشور در سالهای آینده با چالشهای جدیتری در حوزه انرژی روبهرو خواهد شد.
-
پس بر اساس صحبتهای جنابعالی هیچ افزایش قیمت بنزینی در حال حاضر اجرایی نخواهد شد؟
-
تاکنون هیچ تصمیمی در این خصوص اتخاذ نشده و اخبار منتشر شده بیشتر ناشی از فضای روانی جامعه و گمانهزنیهای رسانهای است. این موضعگیری را میتوان تلاشی برای کاهش نگرانیهای عمومی در شرایطی دانست که هر خبر مرتبط با قیمت حاملهای انرژی به سرعت بر انتظارات اقتصادی جامعه اثر میگذارد. تأکید در شرایط حال حاضر بر نقش مردم در عبور از بحران انرژی است. برخلاف گذشته که معمولاً راهحلها در تصمیمات دولتی خلاصه میشد، اکنون بخشی از بار مدیریت این چالش به مشارکت اجتماعی گره خورده است. در حقیقت مسئولان معتقدند اگر جامعه بپذیرد که مصرف بهینه نه فقط یک توصیه اقتصادی، بلکه ضرورتی برای حفظ امنیت انرژی کشور است، میتوان بدون ورود به تصمیمات پرهزینه و تنشزا، از شرایط فعلی عبور کرد. در این راستا، سیاست غالب در حوزه سوخت، دستکم در مقطع کنونی، حفظ ثبات قیمتی و تمرکز بر کنترل مصرف است. اینکه این راهبرد تا چه اندازه بتواند شکاف موجود میان تولید و مصرف بنزین را کاهش دهد، موضوعی است که در ماههای آینده مشخص خواهد شد، اما آنچه فعلاً از مواضع رسمی برمیآید این است که افزایش قیمت بنزین روی میز تصمیمگیران قرار ندارد و نگاهها بیش از هر زمان دیگری به سمت اصلاح الگوی مصرف و استفاده از مشوقهای اقتصادی معطوف شده است.
*زورنامه نگار